Araç Aküsünü Çıkarıp Takmak

Akü, aracın en basit görünen ama en çok hataya açık parçalarından biri. Doğru sırayla çalışırsan on beş dakikalık bir iş. Yanlış sırayla çalışırsan kıvılcım, yanmış sigorta, hatta bozulmuş bir kontrol ünitesi. Aşağıdaki adımlar, evde ya da otoparkta tek başına akü değiştirme araba işini yapmak isteyen biri için hazırlandı.

Önce Hazırlık

Aküyü sökmeye başlamadan önce şunları hazırla:

10, 12 ve 13 numara anahtar veya lokma takımı (terminal somunları genelde 10, sabitleme braketi 12-13)
Uzun saplı lokma kolu (akü braketi genelde derinde kalır)
Tel fırça veya terminal fırçası
Karbonat + su karışımı, temiz bez
Eldiven ve gözlük
Kalın karton veya tahta parçası (aküyü üstüne koymak için)

Aracı düz zeminde durdur, kontağı kapat, anahtarı çek. El frenini çek. Motorun stop etmesinden sonra bir dakika bekle. Bazı araçlarda kontak kapansa da bazı modüller kısa süre uyanık kalır.

Radyo kodu ve hafıza: Bazı araçlarda akü sökülünce radyo kodu, cam kumandası, tavan penceresi ve sunroof öğrenme ayarları sıfırlanır. Kullanım kılavuzuna bak. Hafıza koruyucu (memory saver) cihazın varsa çakmak girişine tak.

Adım Adım Sökme

Aküyü bul. Çoğu araçta motor bölmesinde. Bazı araçlarda bagajda, stepne yanında ya da arka koltuk altında. Kaputu aç, motor kapağını kaldırman gerekiyorsa kaldır.
Kutupları belirle. Artı (+) kutup genelde kırmızı kapaklı ve daha kalın. Eksi (−) kutup siyah, kablosu genelde şasiye gider. Gövdedeki + ve − işaretlerini gözle doğrula.
Her zaman eksiyi ilk sök. 10 numara anahtarla eksi terminal somununu gevşet. Somunu tamamen çıkarma, gevşet yeter. Pabucu yukarı doğru oynatarak çıkar. Sıkışmışsa terminal ayırıcı kullan; tornavidayla zorlama, kurşun kutup kolay çatlar.
Sökülen eksi kabloyu kenara al. Metal bir yere ya da kutba geri değmeyecek şekilde yerleştir. Gerekirse beze sar.
Artı terminali sök. Aynı yöntem. Anahtarın diğer ucunun aynı anda karoseriye değmemesine dikkat et. Kısa devre tam burada olur.
Sabitleme braketini çıkar. Akünün alt kenarındaki pabuç ya da üstündeki çapraz kelepçe. Uzun lokma kolu burada işini kolaylaştırır. Çıkan cıvatayı kaybetme, yerine bir kaba koy.
Havalandırma hortumu varsa ayır. AGM ve bazı kapalı akülerde gaz tahliye hortumu olur. Yeni aküye aynı tarafa takılacak.
Aküyü kaldır. Dizlerini bük, sırtını düz tut. 60 Ah bir akü yaklaşık 15 kg, 100 Ah 25 kg civarı. Sapı varsa kullan; yoksa iki elle yandan kavra. Yatırma, eğme. Çıkardıktan sonra kartonun üzerine koy.

Yuvayı Temizle

Aküyü çıkardıktan sonra tabanı kontrol et. Beyaz-yeşil toz, pas, asit izi varsa karbonatlı suyla sil, sonra temiz nemli bezle al, kurut. Yuva tabanında paslanma varsa hafif zımparalayıp koruyucu sürmek gerekir. Terminal pabuçlarının içini tel fırçayla parlat. Kabloların uçlarında kırılma, kopmuş tel, şişmiş izolasyon varsa değiştirilmesi gerekir; tesisat kontrolü için ayrı bir rehber var.

Yeni Aküyü Takma

Doğru akü mü? Ah değeri, CCA (soğuk marş akımı), gövde ölçüsü ve kutup yönü eskisiyle aynı olmalı. Kutup yönü ters olan akü takılırsa kablolar yetişmez. Start-stop sistemli araçta mutlaka AGM ya da EFB tipi kullan; standart akü kısa sürede biter.
Yerine oturt. Kutuplar eski aküdeki tarafa gelecek şekilde yuvaya indir. Sallanmadığından emin ol.
Braketi tak ve sık. Akü elle ittiğinde oynamamalı. Aşırı sıkma, kasa çatlar.
Kutuplara ince bir tabaka akü gresi sür. Sadece kutup dibine; pabuçla temas yüzeyini boğacak kadar değil.
Şimdi artı terminali ilk tak. Pabucu sonuna kadar oturt, somunu sık. Pabuç elle çevrilmemeli.
Eksiyi en son tak. Takarken hafif bir kıvılcım normal olabilir. Sıkarken anahtarın gövdeye değmemesine dikkat et.
Kapakları kapat. Kırmızı artı kapağı yerine takılmalı. Havalandırma hortumunu bağla.
Kontrol et. Kontağı aç. Gösterge ışıkları geliyorsa çalıştır. Rölanti düzensizse birkaç dakika çalışsın; bazı araçlar öğrenme yapar. Saat, radyo, cam kumandalarını ayarla. Tavan penceresi ve otomatik camlar öğrenme istiyorsa kılavuzdaki prosedürü uygula.

Sık Yapılan Hatalar

Artıyı ilk sökmek. Anahtar gövdeye dokununca doğrudan kısa devre olur. Kural: sökerken eksi ilk, takarken eksi son.
Somunu tamamen çıkarmak. Somun motor bölmesinin derinlerine düşer, saatler kaybedilir. Gevşetmek yeter.
Pabucu tornavidayla zorlamak. Kurşun kutup çatlar, akü şarj tutmaz.
Braketi takmamak. Titreşim plakaları döker, akü ömrü yarıya iner. Sert frende akü kayarsa kutup kaputun altına değebilir.
Kirli pabuçla yeni akü takmak. Yeni akü suçlu görünür, oysa sorun oksit. Terminal temizliği ayrı bir işlem olarak da düzenli yapılmalı.
Kablo ile takviye kablosunu karıştırmak.