Sifali (Sıvı Gömlekleme) Değiştirme
Sıvı gömlekli (wet liner) motorlarda silindir cidarı bloğa dökülmemiştir. Ayrı bir çelik/dökme demir kovan olarak bloğa oturur ve dış yüzeyi doğrudan soğutucu sıvıya temas eder. Halk arasında "şifali" denen parça budur. Aşındığında, çizildiğinde ya da alt contası su kaçırdığında bloğu hurdaya çıkarmadan sadece bu kovanı değiştirebilirsiniz. Avantajı budur; zorluğu ise işin milimetrenin yüzde biriyle ölçülmesidir.
Önce dürüst bir uyarı
Sifali değiştirme araba bakımının en ağır kalemlerinden biridir. Yağ ya da hava filtresi gibi bir saatlik iş değil. Motorun sökülmesi, kafanın kaldırılması, kranktan pistonların çıkarılması gerekir. Kendi başınıza yapacaksanız şu üç şartı sağlayın:
- Motoru askıya alabileceğiniz bir vinç ve sehpa.
- Kadranlı komparatör (saatli mikrometre) ve tork anahtarı.
- Aracın servis kitabındaki gömlek çıkıntısı ve tork değerleri.
Bu üçünden biri eksikse iş yarıda kalır. Bloğu bir motor tornacısına götürmek daha akıllıcadır.
Hazırlık: alet ve malzeme
- Gömlek çekme (liner puller) aparatı veya uygun çaplı ahşap takoz + balyoz
- Yeni gömlek takımı, yeni O-ringler, yeni kafa contası
- Sızdırmazlık macunu (üreticinin belirttiği tip)
- Tel fırça, kazıyıcı, aseton veya fren temizleyici
- Komparatör, iç çap mikrometresi, çelik cetvel
- Tepsi, bez, işaretleme kalemi, poşetler
Adım adım
- Akü ve sıvıları boşaltın. Eksi kutbu sökün. Soğutucuyu ve motor yağını temiz kaplara alın. Boşaltmayı yaparken karter tıpası contasını da yenilemeyi not edin.
- Fotoğraf çekin. Sökmeye başlamadan hortum, kablo ve konnektörleri kayda alın. Tesisatı gözden geçirmek için de iyi bir fırsat; ezik, çatlak izolasyon varsa şimdi düzeltin.
- Üst takımı ayırın. Emme–egzoz manifoldu, triger/zincir, külbütör kapağı ve silindir kafası. Kafa civatalarını içten dışa doğru, kademeli gevşetin.
- Karteri ve krank yataklarını açın. Kol yatak kapaklarını numaralandırın. Kapak–kol eşleşmesi asla karışmamalı.
- Pistonları yukarıdan çıkarın. Kol saplamalarına hortum parçası geçirin. Krank muylusunu çizmemek için tek gerekçe bu.
- Gömleği ölçün. Sökmeden önce her gömleğin bloğa göre çıkıntısını komparatörle yazın. Yeni parçayı bu referansla oturtacaksınız.
- Gömlekleri çekin. Aparatla, alttan yukarı doğru düzgün kuvvet uygulayın. Sıkışırsa dövmeye devam etmeyin; penetran sıkın, bekleyin, tekrar deneyin.
- Yuvayı temizleyin. Gömleğin oturduğu omuz ve O-ring kanalları kireç, silikon artığı ve pastan arınmalı. Kazıyıcıyı bloğa dik tutmayın, çizik bırakır. Bittiğinde asetonla silin.
- Kuru deneme yapın. O-ring takmadan gömleği yerine bastırın, çıkıntıyı ölçün. Değer aralığın altındaysa şim, üstündeyse yuvada artık kalmış demektir. Bu adımı atlamak en pahalı hatadır.
- O-ringleri takın ve yağlayın. Kuru O-ring montajda kesilir. İnce bir film soğutucu ya da üreticinin önerdiği kayganlaştırıcı yeter. Gres kullanmayın.
- Gömleği oturtun. Elle bastırıp son santimi ahşap takozla, dönmesine izin vermeden indirin.